Dieta zgodna z zasadami prawidłowego żywienia jest nieodzowną metodą profilaktyki i leczenia chorób układu krążenia powstających na podłożu miażdżycy. Należą do nich w szczególności choroba niedokrwienna serca, udar mózgu i miażdżyca tętnic kończyn dolnych. Zmiany w sposobie żywienia normalizują czynniki ryzyka miażdżycy, takie jak podwyższone stężenie cholesterolu i glukozy w surowicy, wysokie ciśnienie krwi oraz nieprawidłowa masa ciała.
Do najważniejszych składników pokarmowych, które należy brać pod uwagę w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych, należy tłuszcz oraz warzywa, owoce, produkty zbożowe i strączkowe. W niektórych schorzeniach ograniczenia wymaga spożycie soli i alkoholu. Ponadto istotne znaczenie mogą mieć składniki dodatkowe, takie jak oleje rybne oraz sterole i stanole.
Badania naukowe dowiodły, iż ograniczenie spożycia kwasów tłuszczowych nasyconych poniżej 10% kaloryczności diety i cholesterolu pokarmowego poniżej 300 mg dziennie zmniejsza występowanie chorób sercowo-naczyniowych.
W nasycone kwasy tłuszczowe obfitują w szczególności następujące produkty spożywcze: masło, tłuszcz wieprzowy (słonina, boczek, smalec), śmietana, tłuste mięsa i wędliny, tłuste sery.
Kwasy tłuszczowe nasycone działają promiażdżycowo, głównie poprzez podwyższenie cholesterolu całkowitego i cholesterolu LDL w surowicy. Ponadto działają prozakrzepowo, prozapalnie. Z kolei nienasycone kwasy tłuszczowe, jeżeli zastąpi się nimi kwasy tłuszczowe nasycone, wykazują działanie przeciwmiażdżycowe. Źródłem tych kwasów są oleje roślinne i tłuste ryby. Tłuszcze pochodzenia zwierzęcego należy zastępować olejami roślinnymi takimi jak rzepakowy, oliwkowy, słonecznikowy, sojowy, kukurydziany. Ponadto wybierać należy chude mięso i wędliny, drób bez skóry oraz chude produkty mleczne (mleko, jogurt, kefir – 0% lub 0,5% tłuszczu).
|
|
Bogatym źródłem cholesterolu pokarmowego są podroby i wędliny
podrobowe, jaja i tłuste produkty pochodzenia zwierzęcego (masło,
śmietana, tłuste sery, tłuszcz wieprzowy, tłuste mięsa i wędliny).
Warzywa, owoce, produkty zbożowe i strączkowe są dobrym źródłem
błonnika, witamin i składników mineralnych a także flawonoidów.
Dziennie należy spożywać od 400 do 1000 g warzyw i owoców. Preferowane
jest pieczywo ciemne oraz wzbogacone w ziarna zbóż. Błonnik pokarmowy,
głównie jego frakcja nierozpuszczalna, poprawia perystaltykę jelit i
działa przeciw zaparciom. Z kolei frakcja rozpuszczalna błonnika działa
redukująco na stężenie cholesterolu, glukozy i ciśnienie krwi.
Spośród witamin istotnych w profilaktyce i leczeniu chorób
sercowo-naczyniowych wymienić należy witaminy antyoksydacyjne, do
których należy witamina E (alfa tokoferol), prowitamina A (betakaroten)
i witamina C (kwas askorbinowy). Głównym źródłem tych witamin powinny
być produkty naturalne (owoce, warzywa, oleje roślinne), gdyż jak
wynika z ostatnich badań klinicznych, suplementacja witaminowa z
zastosowaniem dużych dawek tych witamin nie wpływa redukująco na
występowanie incydentów sercowo-naczyniowych.
Drugą grupą witamin istotnych w chorobach sercowo-naczyniowych są
witaminy biorące udział w metabolizmie homocysteiny, która uznana
została za niezależny czynnik tych chorób. Do tych witamin należy kwas
foliowy, witamina B6 i witamina B12. Ich niedobór może być przyczyną
podwyższonego stężenia homocysteiny. Źródłem tych witamin powinny być
produkty naturalne (chude mięso, warzywa liściaste, kapustne), a w
niektórych przypadkach suplementacja.
|